Fukuoka 21B                 Nakama                            Japan

 

                                                                                                                                                                         16-9-2016

 

Andere benamingen

Fukuoka 21B (sinds 15-6-1944)

Nakamo, Nakazura

 

 

Ligging

NB 33 49, OL 130 42. Nakama lag ongeveer 30 km ten zuid-westen van Moji, op korte afstand ten zuiden van Fukuoka 6B, Mizumaki. Het kamp was aan drie zijden omgeven door een zware houten schutting, de vierde zijde bestond uit onder­komens van de Japanse bewaking en de toegangspoort.

 

Kampcommandant

 

 

Kampleiding

adjudant D.Heinen (Nederlandse groep)

 

Transporten

datum

binnengekomen

uit

vertrokken

naar

aantal

per

transport

aantal

in

kamp

type

personen

18-06-1944

Singapore (1)

 

350 (2)

 

kr (3)

 

 

 

 

 

 

xx-xx-1944

Kobe

 

 

 

kr

21-06-1945

Fuk 2B, Koyagi

 

300

600

kr

19-09-1945

 

Evacuatie (4)

600

0

kr (5)

kr=krijgsgevangenen; Fuk=Fukuoka

(1) met Teia Maru 2 (Aramis), vertrek uit Singapore 4-6-1944, aankomst Moji 18-6-1944

(2) volgens Jef Verdult 300

(3) allen Nederlanders; een deel van de mannen had al aan de Birma-spoorweg gewerkt

(4) met diverse schepen, o.a. het vliegkampschip Coral Sea naar Manila (zieken in hospitaalschip)

(5) ongeveer 300 Nederlanders en 300 Australiërs

 

Werkzaamheden

werken in kolenmijn (Taisho Coal Mining Co), 20 minuten lopen vanaf het kamp dwars door het dorp

 

Gebeurtenissen

07-12-1943         ernstige aardbeving

06-09-1944         tyfoon

15-08-1945         halverwege de dag werkzaamheden gestaakt

22-08-1945         Japanners maakten in het kamp de capitulatie bekend

28-08-1945         eerste voedsel-dropping

02-09-1945         Japanse poortwacht vervangen door eigen poortwacht

14-09-1945         Japanners in het kamp ontwapend

16-09-1945         tyfoon

19-09-1945         krijgsgevangenen verlieten het kamp

 

Omstandigheden:

voeding                 onvoldoende, soort gort met zeewier (als groente)

wonen                   nieuwe barakken (50 man per barak, 8 man per kamer)

sanitair                  goede WC’s

medische zorg     dokter Wolthuis

behandeling          veel mishandelingen, o.a. door Fukuda

veiligheid             er waren zelf gemaakte schuilkelders

 

Literatuur:

B., G. van der - Verslag, NIOD, IC 081664 (groep uit Kobe)

Barthold, M. von – Krijgsgevangene bij de Birmaspoorweg, 2000, pg 84-85 (rapport Wolthuis)

Duparc, H.J.A. – Verslag, NIOD, IC 048860, pg 16-19 (18-06-1944 – 19-09-1945)

Hoboken, J. van - Proces-verbaal, NIOD, IC 034179-034180 (mishandeling)

Kampenlijst NIOD, pg 54, Lijst S (kamp 21 = Nakamo of Nakama)

König, Cleem - Atoombom was noodzakelijk, Checkpoint, juli-augustus 2005

Luitsz – Report on the treatment, housing, food etc camp 21, NIMH, doos 3-010

Mollema, A. - Dagboek, NIOD, IC 081611, pg 103-111

Postma, Jouwert - Dagboek (familiearchief)

Röge, J.D.A. - Dagboek, NIOD, IC-dagboek 28 (18-06-1944 – 15-09-1945, lijst overledenen)

Timmer – Proces Verbaal, NIOD, IC 034217

Verdult, Jef – Leven zonder erkenning (getypt manuscript), pg 60-69

Vledder – Proces Verbaal, NIOD, IC 034214 - 034216

Waterford, Van - Prisoners of the Japanese in World War II, 1994, pg 204 (kamp POW153, Nakama=Kamp 21))

Witsen, E. van - Krijgsgevangenen in de Pacificoorlog, 1971, pg 249

Wolthuis, F.H. – Medical report of camp 21, NIMH, doos 3-010

 

Tekeningen:

Röge, J.D.A. - Dagboek, NIOD, IC-dagboek 28

 

Medical records Fukuoka 21B

War Office Londen: WO361/2038 (nog niet in een Nederlands archief beschikbaar)

 

Naamlijsten Nederlanders

Fukuoka 21B augustus 1945 (volledige naamlijst)

Fukuoka 21B (Bevrijde krijgsgevangenen)          

 

 

Japanse registratiekaarten

Fuk 21B (1)

Fuk 21B (2)

Fuk 21B (3)

 

Naamlijsten sept 1945 (rosters)

NARA, RG 407, Box 104, Folder 1, pg 350-364 (25-8-1945)

 

pg 351

American POWs

pg 352-353

British POWs

pg 354-359

Dutch POWs

pg 360-364

Australian POWs

 

 

Index           Fukuoka               Kampen in Japan