Sendai 5B                     Kamaishi                           Japan

 

                                                                                                                                                                         8-8-2016

Andere benamingen

Hakodate 3B (sinds 10-11-1943)

Tokyo 7B (sinds 20-4-1944)

Sendai 5B (sinds 14-4-1945)

 

Ligging

NB 39 16, OL 141 52. Het kamp lag aan de oostkust van het hoofdeiland Honshoe, aan de baai van Kamai­shi, onge­veer 400 km ten noord-oosten van Tokyo, 100 km ten noorden van Sendai. Het kamp was ondergebracht in een houten gebouw van twee verdiepingen, dicht bij de brug over de rivier, die naast de haven in zee uitmondde.

 

Op 9-8-1945 werd het kamp door een scheepsbombardement verwoest, de krijgsgevangenen werden overge­bracht naar een nabijgelegen Schoolgebouw; op 15-8-1945 werden de mannen overgebracht naar Ohashi, 15 km ten westen van Kamaishi, in een Bioscoopgebouw, gelegen naast het kamp Sendai 4B, Ohashi.

 

Kampcommandant

Nakamura, luitenant Inaki, luitenant Naganuma (”Kobus Kuch”)

 

Kampbewaking

Japanse militairen

 

Tolk

Takeda, Fukumura, 2e luitenant Blijstra

 

Kampleiding

luitenant Pollard (Amerikaan); luitenant Steiginga (Nederlandse groep)

 

Transporten

datum

binnengekomen

uit

vertrokken

naar

aantal

per

transport

aantal

in

kamp

type

personen

 

Sen 5B, Kamaishi

 

 

 

16-11-1943

Singapore (1)

 

200

200

kr (2)

14-04-1945

Tok 13D, Yokoh 4

 

200

400

kr (3)

09-08-1945

 

Kamaishi: Schoolgebouw

400

0

kr

 

Schoolgebouw in Kamaishi

 

 

 

09-08-1945

Sen 5B, Kamaishi

 

350

350

kr (4)

15-08-1945

 

Ohashi: Bioscoop

350

0

 

 

Bioscoop in Ohashi

 

 

 

15-08-1945

Schoolgebouw

 

350

350

kr

15-09-1945

 

Evacuatie

350

0

kr

kr=krijgsgevangenen; Tok=Tokyo; Yokoh=Yokohama

(1) met Matsue Maru 2, vertrek Singapore 22-10-1943, aankomst Moji 15-11-1943, verder per trein (78 uur)

(2) allen Nederlanders

(3) Amerikanen, Engelsen, Australiërs, Nieuw-Zeelanders, Nederlanders

(4) aantal krijgsgevangenen kleiner door sterfgevallen (afgerond)

 

Werkzaamheden

* werken in nikkel-staalfabriek (20 min lopen) en kalkoven (in 6 groepen); laden en lossen van cokes, kolen,

oud-ijzer, ijzererts (uit Ohashi), stenen (Nippon Steel Co)

* ook zieken moeten werken, zeer zwaar, onvoldoende beschutting, onvoldoende kleding

 

Gebeurtenissen

14-07-1945         scheepsbombardement op haven: kamp gespaard; 1 man gewond, volgende dag overleden

09-08-1945         4 uur durend scheepsbombardement: kamp geheel uitgebrand, verhuisd naar schoolgebouw

 

Omstandigheden

voeding                 slecht, centrale keuken, 500 g rijst pppd, wat gedroogde vis

wonen                   alles van hout: wanden, dak, vloer; 8 slaapzalen, bedden boven elkaar

baden                    in twee houten tobben, heet water aanwezig

RK-pakketten       wel ontvangen, veel door Jappen gestolen (januari 1944)

medische zorg     dokter Pijma, verpleger Bakker, geen ziekenboeg, geen medicijnen , geen verbandmiddelen

sterfgevallen        totaal 42, waarvan 18 door ziekte m.n. longontsteking, 24 door bombardement 09-08-1945

mishandelingen    veel slaag, met name door tolk Takeda (“je reinste sadist”)

 

Gebeurtenissen in Ohashi-bioscoop

22-08-1945         kamp onder gezag van eigen officieren; er kwamen medicijnen en verbandmateriaal

24-08-1945         letters POW op dak geschilderd; 3 man overleden aan brandwonden

25-08-1945         dropping van voedsel; 28 zieken naar hospitaal in Marioka

26-08-1945         dropping

27-08-1945         dropping; Japanners brachten rijst, boter, blikken zalm

30-08-1945         dropping

02-09-1945         tweede groep zieken naar hospitaal in Marioka

05-09-1945         geallieerde vlaggen in top

 

Literatuur

Boer, W.J. de - Proces-verbaal, NIOD, IC 061877

Cunnick, H.C. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061879

Daalhuizen, P. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061898 (mishandelingen)

Dongen, J.P. van - Proces-verbaal, NIOD, IC 061900 (mishandelingen)

Erkens, H.J. - Rapport, NIOD, IC 074205; Proces-verbaal, NIOD, IC 061782 (16.11.43 - 10.09.45)

Goemmet, W.C.J. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061882

Gravenitz, C.C. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061880

Hecke, A. van - Proces-verbaal, NIOD, IC 061869 (26.11.43 - 15.09.45)

Herlé, M.J. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061875

Hoek, J.F. van der - Proces-verbaal, NIOD, IC 061878

Hofman, J.H. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061905 (zeetransport), 061897 (mishandelingen)

Horn, H.J. - Kamaishi, Moesson 41/3 (september 1996), pg 15

Keersemeckers, S.C. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061883

Lindeyer, E.W. - Dagboek, pg 99 (COGIS-bibliotheek)

Lindeyer, W. – Persoonlijke mededeling

Mansell, Roger - website

McKasson, Glenn William - Verslag (Filippijnen, Japan: Yokohama-Kamaishi)

Oele, J. - Proces-verbaal, NIOD, IC 061881

Salemink, H. in J.M. van Wijk - Dwangarbeid, 1999, pg 164-184

Steiginga, V.E.Th. - Verslag, NIOD, IC 001241

Waterford, Van - Prisoners of the Japanese in World War II, 1994, pg 189

Well Groeneveld, J.M..van - Rapport, NIOD, IC 001220

Witt, Y. de - Proces-verbaal, NIOD, IC 061899 (mishandelingen)

 

Plattegronden

Horn, H.J. van – Moesson 41/3. pg 15

Lindeyer, W. – Persoonlijke mededeling

NARA, RG 407, Box 115, Folder 1, pg 140

 

Naamlijsten

Brocades Zaalberg, J.W. – Schrift met naamlijst van Tofuku Maru, Verzetsmuseum, Amsterdam

Mansell, Roger – Dutch Rescue Roster, NARA (op website)

Salemink, H. in J.M. van Wijk - Dwangarbeid, 1999, pg 182-183 (overledenen: datum, naam, rang)

Overleden en Bevrijde Nederlanders, mansell.com (NARA Rg 407, box 11 en 12)

Naamlijst Nederlanders in Kamaishi, sept 1945, NARA RG 407, Box 115, Folder 1, pg 20-28

Naamlijst Nederlanders in Kamaishi en Morioka Hospital, NARA, RG 407, Box 115, Folder 1, pg 30-37

Naamlijst POWs uit Sendai 4B en 5B, overgebracht naar Hospital Morioka (o.a. 13 Nederlanders)

 

Plattegrond Sendai 5B

 

Naamlijst Nederlanders sept 1945

Naamlijst Nederlanders aug 1945 (groep uit Tokyo 13D?)

 

 

Index           Sendai 5B             Kampen in Japan